علائم سرطان معده در مراحل اولیه مبهم و شبیه مشکلات رایج گوارشی می باشند؛ به همین دلیل شناخت نشانه های هشداردهنده، نقش مهمی در تشخیص زودهنگام و بهبود روند درمان دارد. اما از کجا بفهمیم یک سوزش معده ساده، نفخ یا بی اشتهایی گذرا طبیعی است و از چه زمانی باید جدی تر پیگیری شود؟ وقتی علائمی مثل درد یا ناراحتی مداوم در قسمت بالای شکم، سیری زودرس، تهوع یا استفراغ، کاهش وزن بی دلیل، کم خونی و خستگی، مدفوع تیره یا مشکل در بلع به صورت پیوسته تکرار می شوند، لازم است ارزیابی پزشکی دقیق تری انجام شود. در ادامه درباره شایع ترین و مهمترین علائم، تفاوت نشانه های اولیه و پیشرفته، علائم و اینکه چه کسانی در معرض خطر بیشتری هستند و باید حساس تر باشند صحبت می نماییم پس با ما همراه باشید.
مهمترین علائم سرطان معده
سرطان معده ممکن است مدت ها بی سر و صدا پیش برود و در بسیاری از افراد، علائم واضحی در مراحل ابتدایی ایجاد نکند. به همین دلیل، توجه به تغییرات پایدار در گوارش اهمیت زیادی دارد؛ مخصوصا وقتی نشانه ها جدید هستند، مدام تکرار می شوند یا رو به بدتر شدن می روند. نکته مهم این است که خیلی از علائم سرطان معده با مشکلات شایع تری مثل رفلاکس، گاستریت یا زخم معده هم دیده می شوند. در ادامه به علائم و نشانه سرطان معده اشاره می نماییم:
تهوع مداوم
تهوعی که گهگاه رخ می دهد معمولا نگران کننده نیست اما اگر حالت تهوع به شکل مکرر و طولانی مدت تکرار شود باید بررسی شود. در سرطان معده، تغییرات مخاط معده و اختلال در حرکت طبیعی غذا می تواند حس تهوع را ایجاد کند. گاهی تهوع بعد از غذا تشدید می شود یا همراه با احساس سنگینی و نفخ است. اگر تهوع با کاهش اشتها، سیری زودرس یا کاهش وزن همراه باشد، اهمیت پیگیری بیشتر می شود.
استفراغ
استفراغ به علت مشکلات ساده گوارشی هم رخ می دهد اما وقتی تکرارشونده شود یا بعد از غذا اتفاق بیفتد، باید جدی گرفته شود. در برخی موارد، استفراغ ممکن است خونی باشد یا ظاهر قهوه ای تیره شبیه تفاله قهوه پیدا کند که نشانه خونریزی در معده می باشد. گاهی هم تومور باعث تنگی مسیر خروجی معده می شود و غذا به خوبی عبور نمی کند.
کاهش اشتها
کم شدن اشتها یکی از علائم سرطان معده است اما وقتی بدون علت مشخص ایجاد شود و ادامه پیدا کند، هشدار دهنده می باشد. در سرطان معده، التهاب مزمن و تغییرات داخلی معده ممکن است میل به غذا را کم کند. بعضی افراد احساس می کنند دیگر مثل قبل گرسنه نمی شوند یا از غذاهای همیشگی دل زده شده اند. کاهش اشتها وقتی همراه با کاهش وزن یا سیری زودرس باشد، مهمتر می شود.
سیری زودرس
یکی از علائم های قابل توجه سرطان معده، احساس پُری سریع بعد از خوردن چند لقمه یا مقدار کم غذاست. این حالت به دلیل کاهش ظرفیت معده یا کند شدن تخلیه معده رخ می دهد. فرد ممکن است بگوید هنوز غذا شروع نشده سیر میشم یا بعد از خوردن مقدار کم، احساس فشار زیر جناغ پیدا می کند. اگر این وضعیت تازه ایجاد شده و رو به افزایش است، بررسی تخصصی توصیه می شود.
سوء هاضمه و سوزش سر دل
سوء هاضمه، ترش کردن و سوزش سردل بسیار شایع اند و اغلب با دارو و تغییر سبک زندگی بهتر می شوند. اما اگر این علائم جدید باشند، طولانی شوند یا به درمان های معمول پاسخ ندهند، باید علت دقیق تر بررسی شود. در برخی افراد، سوزش با درد مبهم بالای شکم همراه است و بعد از غذا شدت می گیرد.
درد یا ناراحتی مبهم در بالای شکم
درد سرطان معده همیشه شدید و تیرکشنده نیست؛ گاهی فقط یک ناراحتی مبهم، فشار یا احساس سنگینی در قسمت بالای شکم است. بعضی افراد آن را به صورت درد گنگ و مداوم توصیف می کنند که می آید و می رود اما کاملا رفع نمی شود. ممکن است درد بعد از غذا بدتر شود یا با تهوع و نفخ همراه باشد.
نفخ مداوم و احساس پری شکم
نفخ بعد از غذا در بسیاری از افراد طبیعی است اما نفخی که مداوم، آزاردهنده و جدید باشد نشانه اختلال در عملکرد معده می باشد. در برخی موارد، فرد حتی با غذای کم دچار پُری، آروغ زدن زیاد یا فشار شکم می شود. این حالت ممکن است با سیری زودرس و کاهش اشتها هم زمان باشد. وقتی نفخ به شکل پایدار ادامه دارد، لازم است علت های مهمتر کنار گذاشته شوند.
تورم شکم یا تجمع مایع در شکم
اگر شکم به شکل غیرعادی بزرگ و متورم شود یا فرد احساس کند شکمش آب آورده، باید جدی بررسی شود. تجمع مایع در شکم می تواند در مراحل پیشرفته تر رخ دهد و با احساس سنگینی، تنگی نفس یا کاهش اشتها همراه باشد. گاهی فرد بدون اینکه زیاد غذا بخورد، احساس فشار قابل توجه در شکم دارد.
کاهش وزن ناخواسته
کاهش وزن زمانی نگران کننده می شود که بدون رژیم یا ورزش و به شکل تدریجی یا ناگهانی رخ دهد. در سرطان معده، کاهش اشتها، سیری زودرس، تهوع یا اختلال جذب باعث کم شدن وزن می شود. گاهی فرد همزمان احساس ضعف و تحلیل رفتن عضلات دارد. اگر کاهش وزن همراه با چند علامت گوارشی دیگر باشد، احتمال یک مشکل جدی تر مطرح می شود.
کم خونی و خستگی غیرعادی
کم خونی از دلایل مختلفی ایجاد می شود اما در سرطان معده ممکن است به علت خونریزی های ریز و پنهان از دستگاه گوارش رخ دهد. در این حالت فرد ممکن است رنگ پریده شود، زود خسته شود، تپش قلب بگیرد یا هنگام فعالیت سبک نفس کم بیاورد. خستگی مفرطی که با استراحت هم بهتر نمی شود، ارزش بررسی دارد.
مدفوع تیره یا سیاه (ملنا) و وجود خون در مدفوع
مدفوع سیاه و قیری رنگ یکی از علائم سرطان معده بوده و نشانه خون ریزی از قسمت های بالایی دستگاه گوارش از جمله معده باشد. گاهی خونریزی آشکار نیست و فقط رنگ مدفوع تیره تر می شود یا آزمایش خون مخفی مثبت می شود. دیدن خون در مدفوع یا تغییر رنگ غیر عادی مدفوع مخصوصا همراه با ضعف و سرگیجه، اهمیت بالایی دارد.
مشکل در بلع (دیسفاژی)
برخی افراد احساس می کنند غذا در مسیر پایین نمی رود یا هنگام بلع گیر می کند. این حالت بیشتر زمانی مطرح می شود که در قسمت بالایی معده یا ناحیه نزدیک به محل اتصال مری به معده درگیری وجود داشته باشد. مشکل بلع ممکن است با کاهش وزن، سوزش سردل و درد پشت جناغ همراه شود. بدتر شدن تدریجی بلع یکی از علائم مهم سرطان معده است.
زردی پوست و چشم ها
زرد شدن پوست یا سفیدی چشم ها علامت مرحله اولیه نیست اما اگر سرطان به کبد گسترش پیدا کند ممکن است رخ دهد. زردی همراه با ادرار تیره، خارش بدن و بی اشتهایی می باشد. این وضعیت به ارزیابی فوری نیاز دارد چون نشان می دهد عملکرد کبد یا مسیر صفراوی تحت فشار قرار گرفته است.
توده های قابل لمس یا بزرگ شدن غدد لنفاوی
در برخی موارد پیشرفته ممکن است غدد لنفاوی بزرگ شوند و به صورت توده هایی زیر پوست لمس شوند. این علامت شایع نیست اما اگر ایجاد شود بسیار مهم است. وجود توده همراه با کاهش وزن، کم خونی یا علائم گوارشی مداوم باید جدی گرفته شود. لازم بع ذکر است بهترین جراح سرطان در تهران با معاینه و تصویربرداری می تواند علت را مشخص کند.
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، علائم سرطان معده اغلب آرام و تدریجی ظاهر می شوند و همین موضوع باعث می شود بسیاری از افراد آنها را با مشکلات معمول گوارشی مثل رفلاکس، سوء هاضمه یا زخم معده اشتباه بگیرند. اما اگر نشانه هایی مانند سیری زودرس، بی اشتهایی، نفخ و درد مداوم بالای شکم، تهوع یا استفراغ تکرار شونده، کاهش وزن بی دلیل و خستگی ناشی از کم خونی ادامه دار شوند، دیگر نباید آنها را ساده تلقی کرد.
